---
id: ai-act-article-4
lang: nl
title: "Artikel 4 van de EU AI Act. Wat betekent AI-geletterdheid voor je bedrijf?"
seoTitle: "Artikel 4 AI Act: AI-geletterdheid uitgelegd"
description: "Wat vraagt artikel 4 van de EU AI Act van je bedrijf? Ontdek wat AI-geletterdheid betekent, welke maatregelen je kan nemen en hoe je ze vastlegt voor je team."
keywords:
  - artikel 4 AI Act
  - AI-geletterdheid
  - AI Act AI-geletterdheid
  - EU AI Act bedrijven
  - AI-geletterdheid verplichting
  - AI literacy
  - AI Act kmo
  - digitale omnibus AI
updated: "2026-11-13"
published: "2026-11-13"
# Linked from the "Werk aan AI-geletterdheid" block on /nl/pro/.
---

*Laatst nagekeken op 13 november 2026*

Je klantendienst gebruikt Copilot om een antwoord op te stellen. Je HR-team laat AI een vacaturetekst herschrijven. Ook bij dat soort alledaagse toepassingen speelt **artikel 4 van de EU AI Act**. Als je bedrijf AI-systemen aanbiedt of onder eigen verantwoordelijkheid gebruikt, moet je maatregelen nemen om de **AI-geletterdheid** te helpen ontwikkelen van de mensen die ermee werken.

## Wat vraagt artikel 4 vandaag?

Artikel 4 geldt sinds **2 februari 2025**. De oorspronkelijke tekst vroeg bedrijven om zo veel mogelijk voor een toereikend niveau van AI-geletterdheid te zorgen. Sinds **27 juli 2026** geldt de gewijzigde tekst uit de **digitale omnibus inzake AI** (Verordening (EU) 2026/1744). Die verplicht bedrijven om de ontwikkeling van AI-geletterdheid te ondersteunen met concrete maatregelen. Je bedrijf hoeft daarbij geen bepaald kennis- of vaardigheidsniveau per persoon te garanderen.

Bij je keuze van maatregelen hou je rekening met de technische kennis, ervaring en opleiding van de mensen die met AI werken, met de manier waarop ze het systeem gebruiken en met wie de gevolgen van dat gebruik kan ondervinden.

Sinds **2 augustus 2026** gelden volgens de Europese Commissie de regels voor toezicht en handhaving door nationale markttoezichtautoriteiten. De Commissie en de lidstaten ondersteunen bedrijven, in het bijzonder kmo’s. De Commissie publiceert praktijkvoorbeelden en de Europese AI-raad krijgt de opdracht aanbevelingen op te stellen.

## Voor wie geldt artikel 4?

- **Aanbieders** ontwikkelen een AI-systeem of laten het ontwikkelen en brengen het onder hun eigen naam of merk op de markt of stellen het onder die naam in gebruik. Denk aan een softwarebedrijf dat een AI-assistent voor klanten lanceert.
- **Gebruiksverantwoordelijken** gebruiken een AI-systeem onder eigen verantwoordelijkheid. Denk aan een kmo die ChatGPT gebruikt voor vertalingen of Copilot inzet in de klantendienst. Ook dat gebruik valt onder artikel 4. Zuiver persoonlijk, niet-beroepsmatig gebruik valt buiten deze definitie.

De maatregelen hebben betrekking op je medewerkers én op anderen die namens je bedrijf AI-systemen gebruiken of beheren. Denk aan een freelancer die in opdracht van je bedrijf met AI productteksten maakt. Klanten en sollicitanten kunnen gevolgen ondervinden van je AI-gebruik. Neem die gevolgen mee wanneer je bepaalt wat je teams moeten kennen en kunnen.

## Wat betekent AI-geletterdheid op het werk?

**AI-geletterdheid** is de kennis en vaardigheid om bewust met AI te werken. Wie AI gebruikt, moet kunnen inschatten wanneer een systeem helpt, waar het fouten kan maken, welke gegevens erin mogen en wanneer iemand moet nakijken of ingrijpen. Wat dat concreet vraagt, verschilt per rol.

| Rol | Voorbeeld op de werkvloer |
| --- | --- |
| **Klantendienst** | Copilot stelt een antwoord op over een terugbetaling. De medewerker controleert het bedrag en de voorwaarden in het klantendossier vóór verzending. |
| **HR** | Een recruiter laat AI een vacaturetekst herschrijven en controleert of de functie-eisen correct en inclusief blijven. Wil HR AI inzetten om cv’s te filteren of kandidaten te beoordelen? Laat dan vooraf nagaan of de aparte regels voor AI-systemen met een hoog risico van toepassing zijn. |
| **Finance** | AI markeert mogelijk dubbel geboekte facturen. De medewerker vergelijkt de suggestie met de originele facturen en het boekhoudsysteem vóór een correctie. |
| **Directie en teamleads** | Een team wil een AI-chatbot op de website zetten. De verantwoordelijke bepaalt welke vragen de chatbot mag beantwoorden, wanneer een medewerker overneemt en wie terugkerende fouten opvolgt. |
| **IT en applicatiebeheer** | Een AI-assistent krijgt toegang tot interne documenten. De beheerder test met verschillende gebruikersrollen welke documenten de assistent kan ophalen en legt vast hoe collega’s ongewenste toegang melden. |

## Welke maatregelen kun je nemen en vastleggen?

Begin bij de toepassingen die je teams vandaag gebruiken. Een korte onboarding met concrete afspraken over tools, gegevens en controle kan een basis bieden. Vul die aan met oefeningen per rol. Laat de klantendienst bijvoorbeeld een AI-antwoord nakijken waarin een terugbetalingsvoorwaarde verzonnen is. Geef mensen een aanspreekpunt voor twijfels of fouten en werk de instructies bij wanneer tools of taken veranderen.

**Hou een eenvoudig intern overzicht bij.** Noteer per toepassing wie ermee werkt, wie gevolgen kan ondervinden, welke risico’s je zag en waarom je voor bepaalde maatregelen koos. Bewaar ook de datum, doelgroep en inhoud van opleidingen of instructies, wie deelnam of welke teams je bereikte, en wie de opvolging opneemt. Artikel 4 schrijft hiervoor geen vast sjabloon voor.

## Welke rol spelen opleidingen en certificaten?

Een opleiding helpt medewerkers oefenen met de AI-tools en situaties die ze in hun werk tegenkomen. Artikel 4 schrijft **geen vast opleidingsformat, examen of certificaat** voor. Een deelnamebewijs kan tonen wie welke opleiding heeft gevolgd. Gebruik het als onderdeel van je documentatie, samen met de afspraken, oefeningen en opvolging die passen bij je eigen AI-gebruik. Op zichzelf geeft een certificaat geen garantie dat je bedrijf aan artikel 4 voldoet.

## Checklist om te starten

- [ ] Maak een lijst van de AI-tools die je teams gebruiken en waarvoor ze die inzetten.
- [ ] Noteer per toepassing wie ermee werkt en wie gevolgen kan ondervinden.
- [ ] Bepaal per rol welke voorkennis er al is, wat medewerkers moeten bijleren en welke controles ze uitvoeren.
- [ ] Leg de afspraken vast, oefen met herkenbare situaties en duid een aanspreekpunt aan.
- [ ] Bewaar wat je hebt gedaan en bekijk de maatregelen opnieuw bij nieuwe tools, taken of terugkerende fouten.

## Werk aan AI-geletterdheid met Rollo Academy Pro

Geef je team een praktische AI-opleiding en hou zicht op de voortgang. Zo geef je AI-geletterdheid een concrete plek in je opleidingsbeleid. [Ontdek Rollo Academy Pro](/nl/pro/).

## Officiële bronnen

- [EUR-Lex · EU AI Act, geconsolideerde Nederlandstalige tekst van 27 juli 2026. Zie artikelen 2, 3, 4, 26 en 113 en bijlage III.](https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/?uri=CELEX%3A02024R1689-20260727)
- [EUR-Lex · Verordening (EU) 2026/1744 in het Publicatieblad. Artikel 1, punt 5 vervangt artikel 4 van de AI Act.](https://eur-lex.europa.eu/legal-content/nl/TXT/?uri=CELEX%3A32026R1744)
- [Europese Commissie · Artikel 4 in de AI Act Service Desk.](https://ai-act-service-desk.ec.europa.eu/en/ai-act/article-4)
- [Europese Commissie · Vragen en antwoorden over AI-geletterdheid, opleiding, documentatie en toezicht.](https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/faqs/ai-literacy-questions-answers)
- [Europese Commissie · Inwerkingtreding van de digitale omnibus inzake AI.](https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/news/ai-omnibus-enters-force)
