Vraag een assistent die niets over je weet om "een opvolgmail te schrijven". Wat krijg je? Iets algemeens. Zeg nu: je bent account manager in de logistiek, de klant is boos over een late levering, hou het warm maar kordaat, drie korte paragrafen. Wat je dan terugkrijgt, kan je bijna zo versturen. Zelfde vraag, dag en nacht verschil. Het enige wat veranderde, was de context.
Bij ChatGPT komt daar nog iets bij. Sommige tools beginnen elke chat van nul. ChatGPT onthoudt. Staat memory aan, dan kan het putten uit je vorige chats, uit dingen die het over jou bewaarde, uit je custom instructions, je bestanden en je gekoppelde apps. Dat geeft je een voorsprong. Maar het is ook een verantwoordelijkheid, want context die je nooit bewust gaf, kan een antwoord evengoed kleuren. Deze les gaat dus over twee dingen. Bewust context geven. En een oogje in het zeil houden: wat onthoudt het allemaal?
Geef het materiaal mee
De meest directe context? Het materiaal dat je al hebt. Upload het met de +-knop in het berichtvak: PDF's, Word- en PowerPoint-bestanden, spreadsheets, tekst en afbeeldingen. De limieten zijn ruim. Bestanden tot 512 MB, documenten tot zo'n 2 miljoen tokens, spreadsheets rond 50 MB, afbeeldingen tot 20 MB. Het echte rapport, de echte spreadsheet, de brief die je binnenkreeg: dat past allemaal.
Hangt een antwoord af van een document? Geef ChatGPT dan dat document. Tik het niet over. Beschrijf het niet uit je hoofd. Geef het echte ding en stel je vraag erover.
En welk formaat? Hoe lichter, hoe beter. Platte tekst en Markdown bevatten dezelfde woorden als een zwaar opgemaakt Word-bestand, zonder al die ballast. Kies jij het formaat, en ga je het materiaal nog hergebruiken? Dan is een .md- of .txt-bestand de properste keuze. Heb je geen keuze? Upload dan gewoon wat je hebt. Elke bron is beter dan geen bron.
Wat ChatGPT al onthoudt
Met memory aan houdt ChatGPT twee soorten context bij. Bewaarde memories zijn details die je het liet onthouden ("onthoud dat ik voor een niet-technisch publiek schrijf"), of die het zelf nuttig vond. Via je chatgeschiedenis haalt het relevante stukjes uit vroegere gesprekken, en dat beeld groeit mee terwijl je werkt. Per antwoord beslist ChatGPT wat relevant is.
Jij blijft wel de baas. Met deze drie gewoontes hou je dat zo:
Kijk naar de bronnen. Onder een antwoord tonen memory sources wat het beïnvloedde. Sloop er iets ouds of fouts in? Daar zie je het.
Verbeter of verwijder. In Settings, Personalization, Memory lees je een samenvatting van wat ChatGPT bijhoudt. Je kan die verbeteren, items verwijderen of memory helemaal uitzetten. Opgelet: verwijder je een chat, dan blijft een memory die eruit kwam gewoon staan. Verwijder die memory dus apart.
Begin blanco als het moet. Een Temporary Chat wordt niet bewaard en maakt geen memories aan. Kies je Unpersonalized voor je begint? Dan negeert het ook je bestaande memories en instructies. Handig voor een eenmalige klus die de rest niet mag kleuren.
Context is niet oneindig
Al die context belandt in het context window van ChatGPT: alles wat het tegelijk in zijn hoofd kan houden terwijl het antwoordt. Groot, maar eindig. Je bestanden tellen mee. Het gesprek tot nu toe telt mee. Het antwoord dat het aan het schrijven is, telt ook mee. Een lange chat die alle kanten uitgaat, of een paar zware bestanden, en het raakt vol. Dan beginnen er details weg te glippen.
De gewoontes uit les 2.2 lonen hier dubbel: één onderwerp per chat, een nieuwe chat als je van taak wisselt, en licht materiaal. In Deel 4 duiken we in de volledige mechaniek.
Drie plekken voor context
Context kan je op drie niveaus meegeven, van "even voor nu" tot "voorgoed". Kies je het juiste niveau, dan hoef je jezelf veel minder te herhalen.
Dit bericht. Plak of upload context op het moment dat je ze nodig hebt. Ze geldt voor deze chat. Perfect voor een eenmalige klus: "hier is het rapport, vat het samen."
Dit project. Een project bundelt chats, bestanden en instructies voor een stuk lopend werk. De instructies van een project gelden voor elke chat erin, en gaan voor op je algemene instructies. Daarover meer in Deel 4.
Alles. Je custom instructions (Settings, Personalization) gelden voor elke chat. Daarnaast bepaalt Base style and tone de algemene stem, van Professional tot Efficient. Hier horen je vaste gegevens: je rol, hoe je je antwoorden graag hebt, de termen van je sector. Vuistregel: hoe vaker je iets opnieuw zou intikken, hoe breder je het instelt.
Schrijf één keer een korte brief
Wat zijn de beste tien minuten die je in ChatGPT kan steken? Een korte brief over hoe je werkt schrijven en in je custom instructions zetten. Een paar regels over wie je bent, wat je doet en hoe je het wil. Zoiets: "Ik ben marketinglead bij een middelgroot logistiek bedrijf. Ik schrijf vooral klantupdates en interne briefs. Mijn lezers hebben het druk en zijn niet-technisch. Ik hou van een warme, gewone toon, korte paragrafen, geen jargon. Verzin nooit cijfers; vraag het me als je twijfelt." Eén keer plakken, en elk antwoord zit van bij de start een stuk dichter bij wat je wil.
Eén waarschuwing, recht uit les 1.4: context is krachtig, maar de regels blijven gelden. Vertrouwelijk werk hoort in de Business-workspace van je bedrijf, want daar wordt het niet voor training gebruikt. Op een persoonlijk account wel, tenzij je training uitzet.
Waar dit naartoe gaat
Context vertelt ChatGPT wie het helpt. De prompt vertelt het wat het moet doen. Over die prompt gaat Deel 3, van begin tot eind. In Deel 4 groeit je brief uit tot projects en skills: herbruikbare manieren om ChatGPT context en gedrag te geven wanneer je wil. Voor nu volstaat één gewoonte. Laat ChatGPT nooit raden naar wat je het gewoon kan vertellen. En kijk af en toe na wat het denkt te weten.
Probeer het
Schrijf je eigen brief over je echte rol, in minder dan honderd woorden. Open Settings, Personalization en plak hem in je custom instructions.
Open daarna op dezelfde plek de Memory-samenvatting en lees ze door. Staat er iets verouderds of fouts in? Verbeter of verwijder het. Start tot slot een nieuwe chat en vraag iets wat je echt nodig hebt, zoals een korte update voor je team. Zie je hoeveel dichter het eerste antwoord nu bij de roos zit? Kijk in de memory sources wat het vorm gaf.
(Algemene oefening. Versies per rol en sector volgen zodra er accounts zijn.)