Codex

Tot nu toe speelde alles zich af in Chat of in Work. Nu wagen we ons op ander terrein: Codex, de agent van ChatGPT voor code. Het leest een codebase, schrijft en wijzigt bestanden, draait commando's en tests, en toont je elke wijziging voor je ze houdt. Het is de meest technische tool van deze cursus. Maar voor één klus ook de krachtigste: software bouwen en aanpassen.

Geen developer? Lees toch verder. Veel mensen uit de business gebruiken Codex vandaag voor kleine, handige dingen. Een scriptje dat een spreadsheet-export opkuist. Een aanpassing aan de bedrijfswebsite. Een snelle interne tool. En open je het zelf nooit, dan helpt het nog altijd om te weten wat het doet. Zo praat je makkelijker met de collega's die het wel gebruiken.

Wat is Codex eigenlijk?

Een agent voor softwarewerk. Je geeft het een doel, zoals "voeg een zoekveld toe aan deze pagina" of "zoek uit waarom deze test faalt". Codex maakt een plan en leest de bestanden die ertoe doen. Dan past het dingen aan, draait commando's om te checken of het klopt, en brengt verslag uit.

Wat is het verschil met code vragen in een gewone chat? Drie dingen:

• Het werkt waar de code staat. Je wijst het een map of repository aan. Het leest de echte bestanden, niet alleen het stukje dat je plakte.
• Het doet echt iets. Het stelt niet alleen voor. Het past bestanden aan, draait tests, installeert wat het project nodig heeft, en probeert opnieuw als iets breekt.
• Het toont zijn werk als diff. Je ziet elke wijziging lijn per lijn: in het rood wat weg is, in het groen wat erbij komt. Jij leest na, en houdt het of gooit het weg.

OpenAI zegt dat Codex er is voor "software development and technical work". Die focus is net de bedoeling. Work is de alleskunner voor documenten en kantoortaken. Codex is de specialist, met een werkplaats vol developer-tools.

Voor wie is het, en wat heb je eraan als je niet programmeert?

Het grote publiek ligt voor de hand: developers. Zij bouwen er features mee, fixen bugs, schrijven tests en lezen pull requests na.

Maar wie heeft er nog iets aan? Meer mensen dan je denkt:

• Analisten die elke week een script nodig hebben om data om te gieten.
• Marketeers die een kleine aanpassing op de website willen, zonder op de volgende sprint te wachten.
• Productmensen die een idee willen testen als werkend prototype.
• Managers die willen snappen wat een codebase doet, voor ze de vergadering in gaan.

Een voorbeeldje. Elke maandag downloadt Sofie van finance een verkoopexport. Ze wist drie kolommen, zet de datums in het juiste formaat en plakt alles in een template. Twintig minuten, elke week, en een fout is snel gemaakt. Dus opent ze Codex op een map met de export van vorige week. Ze vraagt een klein script dat precies die stappen doet en een opgekuist bestand naast het origineel zet. Codex schrijft het, draait het op het voorbeeld en toont haar het resultaat. Sofie legt de cijfers naast die van vorige week. Klopt. Vanaf nu kost maandag één klik. Moest ze het script lijn per lijn lezen? Nee. Ze moest alleen het resultaat checken.

Een handige vuistregel: eindigt de klus in code die draait, kijk dan naar Codex. Eindigt ze in een document, een deck of een Site? Dan zit je meestal beter bij Work.

Waar vind je het?

Codex bestaat in een paar vormen. Je logt overal in met dezelfde ChatGPT-account:

• De desktop-app. Kies Codex in het menu linksboven. Het heeft een eigen geschiedenis, los van je chats, en werkt met lokale mappen, repositories en de terminal.
• De Codex CLI. Voor wie in een terminal leeft. Installeren, een projectmap openen en codex typen.
• De IDE-extensie. Codex in je code-editor, naast je bestanden.
• Codex Cloud. Taken draaien op machines van OpenAI. Ze lopen dus door terwijl je laptop slaapt. Zodra er een cloud-omgeving klaarstaat, start of volg je ze vanaf desktop, web of gsm.

En er is meer: Codex kan pull requests op GitHub nalezen. Automatisch, of als iemand het in de PR vraagt. Het zet er opmerkingen bij, maar wat er gemerged wordt, beslist nog altijd een mens.

Je eerste keer: zo start je

De snelste start is de desktop-app:

1. Open de app en log in met je ChatGPT-werkaccount.
2. Schakel naar Codex en kies waar het werkt: open een map of repository op je computer.
3. Beschrijf het doel in gewone woorden. Geef de bestanden of context mee die het nodig heeft.
4. Kijk mee, beantwoord zijn vragen en lees na wat het verandert.

Werk je liever in de terminal? Installeer de CLI. De quickstart van OpenAI geeft je daarvoor een installer van één regel voor Mac en Linux. Ga naar je projectmap en typ codex. De eerste keer kies je Sign in with ChatGPT. Drie commando's om te kennen: /init schrijft een eerste AGENTS.md voor het project, /permissions bepaalt wat Codex mag, en /review checkt je wijzigingen zonder aan je bestanden te komen.

Eén gewoonte voor je begint: gebruik Git. Maak een checkpoint voor en na elke taak, zoals OpenAI zelf aanraadt in zijn docs. Loopt een wijziging mis? Dan draai je ze in een paar seconden terug.

De kernlus: vragen, de diff nalezen, goedkeuren

Elke sessie met Codex volgt dezelfde lus.

1. Vraag. Beschrijf het resultaat, niet de stappen. "Het contactformulier verstuurt niets als het telefoonveld leeg is. Zoek uit waarom en los het op. Draai daarna de bestaande tests." Alles uit Deel 3 geldt hier ook: doel, context, vorm, grenzen.

2. Het werkt. Codex leest de bestanden die het nodig heeft, maakt een plan, past aan en draait commando's. Je ziet onderweg wat het doet.

3. Lees de diff. Voor je iets houdt, lees je de wijzigingen. Elke lijn snappen hoeft niet. Stel jezelf drie vragen. Zitten de wijzigingen in de bestanden die ik verwachtte? Is de wijziging ongeveer zo groot als ik dacht? Zijn de tests geslaagd?

4. Keur goed, of stuur bij. Tevreden? Hou het en commit. Niet tevreden? Zeg in gewone woorden wat er scheelt en laat het opnieuw proberen. Of keer terug naar je checkpoint.

Hou taken klein. "Fix deze bug" werkt veel beter dan "bouw de hele app opnieuw". Kleine taken geven kleine diffs. En een kleine diff lees je in een mum van tijd na.

Permission modes: hoeveel mag het op eigen houtje?

Codex werkt binnen een sandbox. Dat is een grens die bepaalt aan welke bestanden en welk netwerk het kan. Daarbovenop komt de permission mode. Die stel je in onder het berichtvak in de app, of met /permissions in de CLI:

• Ask for approval. Codex werkt binnen de workspace-map. Wil het bestanden daarbuiten aanpassen of het internet op, dan vraagt het eerst. OpenAI raadt aan om voor het meeste werk hier te starten.
• Approve for me. Dezelfde grens. Maar wil Codex erover, dan gaat die vraag eerst naar een automatische review. Alleen acties die als mogelijk onveilig gemarkeerd worden, komen bij jou terug.
• Full access. Geen beperkingen: het internet en elk bestand op je computer. Krachtig, en zelden wat je wil.
• Custom. Regels uit een configuratiebestand, vaak opgesteld door je IT-team.

Goed om te weten: als je verandert wie een vraag nakijkt, wordt de sandbox niet groter. Ook op Approve for me blijft Codex in je map. Alleen wie aan de grens ja zegt, is anders. En je admin kan sommige modes op slot zetten.

Geef het vaste context: AGENTS.md, skills en plugins

Codex begint elke taak met een leeg hoofd. Zonder hulp leg je je project dus telkens opnieuw uit. Drie dingen lossen dat op.

AGENTS.md is een gewoon Markdown-bestand in je project. Codex leest het voor het begint. Zet er je werkafspraken in. Welk testcommando? Welke package manager? Wanneer moet het eerst vragen voor het iets nieuws installeert? Hoe benoemen jullie dingen? Een AGENTS.md dieper in de mappenstructuur voegt specifiekere regels toe voor dat stuk van het project. En een persoonlijke versie in je Codex-thuismap neemt je eigen voorkeuren overal mee. Met /init heb je meteen een eerste versie.

Skills (les 4.2) werken ook in Codex. Een skill is een verpakte manier om één klus te doen, zoals "schrijf release notes op basis van de laatste tien commits".

Plugins en apps (les 4.5) koppelen Codex aan de rest van je tools: GitHub, een issue tracker, je documentatie.

Chat, Work of Codex: welke kies je?

Zo beslis je snel:

• Chat voor een vraag, een uitleg of een kort stukje code dat je zelf plakt. "Wat betekent deze foutmelding?"
• Work voor klussen in meerdere stappen die eindigen in een document, spreadsheet, deck, rapport of Site. "Vat deze enquêteresultaten samen in een deck."
• Codex voor klussen die eindigen in code die draait, in een echte codebase, met tests, diffs en Git. "Voeg een CSV-export toe aan onze rapportpagina en schrijf er een test bij."

Aan de randen overlappen ze. Work kan een Site bouwen, Codex kan een document schrijven. Kies de tool met de gereedschapskist die bij de klus past.

Veilig en onder controle

Een agent die bestanden aanpast en commando's draait, behandel je als een nieuwe collega die aan je laptop mag. Met dezelfde zorg dus. De gewoontes:

• Start op Ask for approval. Zet het alleen losser als je daar een goede reden voor hebt.
• Gebruik Git-checkpoints, zodat je elke taak kan terugdraaien.
• Lees de diff voor je iets houdt. Check of de tests gedraaid hebben.
• Hou geheimen erbuiten. Geen wachtwoorden of API-sleutels in prompts of in AGENTS.md.
• Let op met content van buitenaf. Webpagina's, issues of bestanden van vreemden kunnen verborgen instructies bevatten. Dat is het risico van prompt injection uit les 4.4. Baken taken af en blijf bij bronnen die je vertrouwt.
• Volg de regels van je bedrijf. Welke repositories mogen met AI open? Codex Local of Codex Cloud? Dat regelen admins apart.

Wat kost het, en op welk abonnement?

Codex zit bij je ChatGPT-abonnement. Log je in met ChatGPT, dan gebruik je het verbruikstegoed van je abonnement. Dat is dezelfde pot als voor Work. Hoeveel een taak verbruikt, hangt af van vier dingen: de grootte van de taak, hoeveel er in en uit gaat, het reasoning level en de snelheid. Grotere modellen en snellere instellingen gaan sneller door je tegoed. Op Business krijgen Premium-seats de meeste ruimte. Standard-seats krijgen een beperkte hoeveelheid van het sterkste model, met optionele credits daarna. Developers kunnen ook inloggen met een API-sleutel. Dan betaal je API-prijzen.

Probeer het

Maak een nieuwe map met één klein bestand erin, bijvoorbeeld een CSV-export of een eenvoudige webpagina. Open de desktop-app, schakel naar Codex en wijs het die map aan. Laat het op Ask for approval staan.

Vraag iets kleins dat je zelf kan nakijken: "Schrijf een kort script dat deze CSV inleest en het totaal van de kolom bedrag toont. Leg ook uit hoe ik het uitvoer." Kijk wat Codex doet, lees de diff, draai het script en reken het totaal zelf even na. Zo'n eerste kleine overwinning: daar begint iedereen mee.

(Algemene oefening. Versies per rol en sector volgen zodra er accounts zijn.)